Traktat Gajoula z omobishi Koso

Traktat dla Koso - akt prawny wydany przez Nlakosa ul-Lagos, na mocy którego w 1774 roku zlikwidowano urząd nlaksoa ludu ul-Koso. Od tej pory władca Lagos był równocześnie panem Koso, ale to plemię nie brało udział w lagosjańskich wyborach jako lud podbity.

Od połowy XVIII wieku ul-Lagos znacznie górowało nad pozostałymi ośrodkami władzy Koso i Xaxasa. To pierwsze szybko popadło w uzależnienie gospodarcze. Koso to społeczność o charakterze zmilitaryzowanym to, pomimo tego było zarządzane demokratycznie. Co dziesięć lat wybierali swojego przywódcę w rytualnych walkach zwanych Agha-Agha Nlakos. Ul-Lagos kierowali walkami by mieć tam swojego człowieka. Nie zawsze to się udawało, więc usuwali siłą nlakosa. W 1771 roku istniała możliwość, że zawodników nie będzie można przekupić. Pochodzili z młodego pokolenia wychowanego w duchu przeciwko ul-Lagos. Zorganizowanie rytualnych walk, jednak było w pełni uzależnione od gajoula. Koso nie posiadało zapasów papirusu. Uprawy zostały zlikwidowane jeszcze w latach 40. XVIII wieku, jako nieopłacalne. W dniu 31 października 1771 roku minęła 10-letnia kadencja Nlakosa XXXVI, a do tego czasu nie wyłoniono jego następcy. Wobec czego urząd miał pozostać nieobsadzony. Władzę sprawowali najstarsi członkowie społeczności. Nie mogli jednak zarządzać uprawami czy wojskiem. Na wiosnę 1772 roku wybuchła epidemia głodu. Żywność dostarczali handlarze z Lagos po niewyobrażalnie wysokich cenach. Pozbawiono w ten sposób lud Koso praktycznie całego majątku. Papirus ostatecznie dostarczano w maju za resztki zapasu złota znajdującego się w skarbcu i za znaczną część zbóż z silosów. Zgodnie z zasadami tylko członkowie rodzin szlacheckich mieli prawo do udziału w walkach. Jednak dzięki odpowiedniej interpretacji przepisów przez komisarzy z Lagos mogli wystąpić wszyscy chętni. Było ich aż 700. Walki nie mogły, więc trwać kilka dni jak do tej pory. Uczestników podzielono na 128 grup. Nie były one równe, dlatego w ramach tychże grup każdy walczył z każdym. Ten kto miał najwięcej zwycięstw przechodził do następnej rundy. Eliminacje trwały kolejne 15 miesięcy. W czerwcu 1773 roku ul-Koso było na skraju upadku. Lagos wstrzymało wszelką pomoc. Musiano zawiesić Agha Aghę ze względu na zamieszki. Do koso wkroczyły siły interwencyjne gajoula. Było już jasne, że nie wyjdą z kraju. Dla uspokojenia nastrojów społecznych pozwolono na kontynuowanie rytualnych walk. I runda miała miejsce w dniach 19-30 października 1773 roku. kolejnych 64 zawodników wystartowało w drugiej rudzie. Miała ona miejsce w dniach 16-28 listopada. Aby powstrzymać zakończenie wyborów wywołano zamieszki przez plotkę o wycofaniu wojsk gajoula. Doszło wówczas do walk klanowych. Przez kolejne trzy miesiące zginęły setki ludzi. W dniu 7 stycznia 1774 roku Gajoul XIX ogłosił się nlakosem ludu koso. Potem zlikwidował sam urząd. Od tej pory władca Lagos jest tez panem Koso.