Teodor II Lisica
Teodor II Kroacki wł. Kreon Teodor Amberius Lisica - (ur. 3 października 1203 roku w Zagrzebiu - zm. 30 listopada 1318 w Zagrzebiu) czarodziej czystej krwi, chorwacki wojskowy i elekcyjny basileus czarodziejów w latach 1308-1318.
Należał do rodu arystokratycznego mającego ogromne wpływy w Chorwacji będącej wówczas w unii z Królestwem Węgier. Pierwsze nauki odebrał w domu pod czujnym okiem matki. W latach 1213-1220 chodził do szkoły dla czarodziejów w Atenach. Poznał wówczas bardzo dobrze język grecki, a także arabski. Przez kolejne lata mieszkał w Konstantynopolu. Uniknął w ten sposób wojny domowej. Gdy wrócił zaczął być czynnym członkiem chorwackiej magicznej polityki. Należał do przeciwników Teodora Mjehurcia. W nienawiści do niego namówił pozostałych możnych by sprzedali "oprawcę" jego rodu Węgrom. Potem uznał to za błąd i wspólnie walczył ramię w ramię z Mjehuriciami. Uczestniczył w bitwie pod Zagrzebiem (1247). Wojska węgierskie poniosły dotkliwą klęskę przynosząc wolność chorwackim czarodziejom. I to zwycięstwo przyniosło nowego hegemona nad pozostałymi rodami. Kreon niewątpliwie wiedział co to oznacza, dlatego w Konstantynopolu zdeponował większość swojego majątku. Tam też zorganizował sobie małą armię. W 1250 roku wyjechał do Drugiego Rzymu. Wiódł spokojne życie w greckiej dzielnicy. Gdy tylko dotarła do niego informacja o buncie przeciwko Mjehuricom natychmiast wyruszył na wojnę. Sam osobiście zniszczył halę zwycięstwa odbierając Teodorowi sztandar swojego rodu. Zwycięstwo nie trwało długo, ponieważ Zagrzeb odbito z rąk Węgrów i możnowładców. Kreon wraz z rodziną zbiegł do Konstantynopola. Niestety skonfiskowano mu cały majątek, dlatego czy tego chciał czy nie musiał wrócić do Chorwacji. W listopadzie 1259 roku nałożono na niego areszt domowy. Kolejne lata przyniosły mu powolne przywrócenie dawnej pozycji. Zarówno tej politycznej, jak i finansowej. Pokojowe istnienie trwało aż do 1273 roku. Część rodów podniosło bunt. Wybuchła wieloletnia wojna domowa. Przyniosła ona nie tylko zniszczenia infrastruktury, ale doprowadziło do otwartej interwencji zbrojnej Węgrów, którzy byli zainteresowani ciągłymi zawirowaniami na tamtejszej scenie politycznej. To szaleństwo trwało aż do rozegrania walnej bitwy. W dniu 9 grudnia 1292 roku sprzymierzone siły rodów zostały definitywnie pokonane przez wojska Teodora I i jego syna Aleksandra. Zniszczyli wszystko co mogli, a potem łupili wrogów przez kolejne lata. Teodor był biedniejszy niż chłopi na Rusi czy niewolnicy w Egipcie. Wenecja odebrała mu konstantynopolitańskie konta w ramach długu Mjehuriciów. Ostatecznie od maja 1296 roku do marca 1297 roku stu najważniejszych chorwackich notabli rozmawiało na temat zjednoczenia. Po wielu konfliktach doszli do porozumienia. Przeszło ono do historii jako powstanie Wielkiej Rady Mężów Zaufania. Na jej czele stał basileus wybierany spośród dwunastu najstarszych jej członków, którzy posiadali bierne prawo wyborcze. Miało to gwarantować, że najbardziej doświadczona osoba będzie kierować społecznością czarodziejów. Teodor Mjehurić był naturalnym kandydatem. Według zapisów Kreona oddał na niego głos. Pisał wówczas:
Moje serce krwawiło gdy oddałem głos na tego zbrodniarza. Moja rodzina strasznie wycierpiała z rąk Mjehuriciów, ale przyszłość jest straszniejsza bez tego sojuszu. Teodor, teraz basileus Teodor I, jest naszym i moim władcą. Oby nasze życie było długie i szczęśliwe. Miłość, pokój i dusza. |
Sojusz przyniósł tak upragnioną stabilizację polityczną. Król Węgier Andrzej III nie mógł już atakować czarodziejów bez konsekwencji. Po 1301 roku magowie uzyskali ogromną autonomię przez osłabienie władzy centralnej po wygaśnięciu dynastii Arpadów. W dniu 15 lipca 1308 roku zmarł Teodor I. Elektorzy musieli wybrać jego następcę z grona najstarszych wiekiem. Jedynym kandydatem był Kreon Lisica. Otrzymał 96 głosów. W dniu 8 września objął urząd basileusa jako Teodor II. Pierwszym krokiem nowego władcy było ułożenie stosunków z władcą Węgier. Karol Robert przyjął go serdecznie, chociaż doradcy chcieli zapobiec temu spotkaniu. Strony ustaliły, że czarodzieje pozostaną wierni węgierskiej koronie. Basileus skupił się przede wszystkim na rozwoju gospodarczym. Walczył z podziałem społeczeństwa według preferencji rodowych. Wrogą wobec niego postawę miał syn zmarłego władcy. Nie mógł starać się o koronę ze względu na zbyt młody wiek, jednak nie zamierzał składać broni. Teodor II w porozumieniu z Karolem Robertem wyprawił się przeciwko Aleksandrowi Mjehuriciowi. Nie doszło do oblężenia jego twierdzy. Wystarczył pokaz siły i konfiskata części zboża. W 1315 roku ufundował koronę basileusa. Teodor II zmarł w dniu 30 listopada 1318 roku. Jego następcą został prowęgierski polityk Andrzej Mornar, panujący jako Teodor III. Teodora II pochowano obok krewnych.
Basileus Teodor I ożenił się z Androniką Komnen (1211-1297), z którą miał troje dzieci. Jego prawnukiem był Bazyli II Lisica (1275-1384).
| Poprzednik Teodor I Mjehurić |
Basielus Kroatów 1308-1318 |
Następca Teodor III Mornar |